۵۶ Ba ۱۳۷٫۳۳
فلز قلیاییخاکی
باریم
Barium
باریت (BaSO₄) وزنافزای گل حفاری؛ شیشه و سرامیک.
معرفی
باریم عمدتاً در قالب باریت (BaSO₄) شناخته میشود: یکی از چگالترین کانیهای صنعتی (۴٫۵ گرم بر سانتیمتر مکعب) که بهعنوان وزنافزای گل حفاری، فشار سازند را در چاه نفت مهار میکند و از فوران جلوگیری مینماید.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
فلز باریم ساختار BCC دارد. BaSO₄ ساختار ارتورومبیک با انحلالپذیری بسیار پایین در آب — همین آن را در حفاری و در مادهی حاجب پزشکی بیخطر میکند، با اینکه یون Ba²⁺ آزاد سمی است.
فازها و آلوتروپها
BaSO₄ (باریت) وزنافزای گل حفاری؛ چگال و بیاثر.
BaCO₃ (ویتریت) در سرامیک و شیشه؛ سولفاتهای محلول را رسوب میدهد.
BaTiO₃ فروالکتریک؛ قلب خازنهای سرامیکی چندلایه (MLCC).
ریختشناسی و شکل عرضه
باریت بهصورت پودر سفید یا خاکستری با چگالی بالا؛ درجهبندی API برای گل حفاری.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| BaSO₄ | باریت | گل حفاری، مادهی حاجب، بتن سنگین ضدپرتو. |
| BaTiO₃ | تیتانات باریم | خازن سرامیکی و حسگر پیزوالکتریک. |
| BaCO₃ | کربنات باریم | حذف شوره در بدنهی آجر و سرامیک. |
ایزوتوپها
شش ایزوتوپ پایدار؛ ¹³⁸Ba غالب است.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
در صنعت آجر و سرامیک، کربنات باریم به بدنه اضافه میشود تا نمکهای سولفاتی محلول را به BaSO₄ نامحلول تبدیل کند و از «شورهزدن» سطح جلوگیری شود — یک راهحل شیمیایی ظریف برای یک عیب ظاهری آزاردهنده.