واژه‌نامه‌ی تخصصی مواد نسوز و دیرگداز

اکسید آلومینیوم؛ مهم‌ترین ماده‌ی اولیه‌ی نسوزهای دمابالا با نقطه‌ذوب حدود ۲۰۵۰ درجه سانتی‌گراد.

فاز آلفای آلومینا (α-Al₂O₃)؛ پایدارترین و دیرگدازترین شکل بلوری آلومینا.

ترکیب آلومینا-سیلیکاتی (۳Al₂O₃·۲SiO₂) با مقاومت خزشی و پایداری حرارتی بالا.

کانه‌ی اصلی آلومینیوم؛ پس از کلسیناسیون، منبع اقتصادی آلومینا برای نسوزها.

اکسید منیزیم (MgO)؛ پایه‌ی نسوزهای بازی. فاز بلوری آن پریکلاز نام دارد.

ترکیب آلومینا-منیزیایی (MgAl₂O₄) با مقاومت شوک حرارتی و پایداری شیمیایی عالی.

سیلیکات زیرکونیوم؛ کدرکننده‌ی لعاب و ماده‌ی نسوز با انبساط حرارتی پایین.

نسوز غیراکسیدی با سختی و هدایت حرارتی بسیار بالا و مقاومت سایشی استثنایی.

خاک نسوز کلسینه‌شده؛ اگرگیت آلومینا-سیلیکاتی اقتصادی برای آجر و جرم نسوز.

رس سفید با کانی کائولینیت؛ پایه‌ی بدنه‌های سفید سرامیک و منبع آلومینا در لعاب.

فرآورده‌های پیش‌ساخته مانند آجر نسوز با ابعاد و شکل مشخص.

نسوز بدون شکل که به‌صورت ریختنی، کوبیدنی یا پاششی و بدون درز اجرا می‌شود.

بتن نسوز که با افزودن آب اجرا و پس از گیرش و پخت به بدنه‌ی یکپارچه تبدیل می‌شود.

جرمی با CaO کمتر از ۲٫۵٪ که دیرگدازی و استحکام دمای بالای بهتری دارد.

سیمان کلسیم‌آلومینات؛ فاز اتصال‌دهنده‌ی جرم‌ها و بتن‌های نسوز.

آجر نسوز سبک و متخلخل برای کاهش اتلاف حرارت در پوشش پشتیبان.

توانایی ماده در تحمل دمای بالا بدون ذوب یا نرم‌شدن قابل‌توجه.

حداکثر بار فشاری که نمونه در دمای محیط پیش از شکست تحمل می‌کند.

درصد حجم حفرات باز نسبت به حجم کل؛ شاخص کلیدی نفوذپذیری و مقاومت خوردگی.

جرم واحد حجم نسوز شامل حفرات؛ معیار تراکم و کیفیت بدنه.

مقاومت ماده در برابر ترک‌خوردگی ناشی از تغییرات ناگهانی دما.

تغییر شکل تدریجی ماده تحت بار ثابت در دمای بالا در طول زمان.

تغییر ابعاد ماده بر اثر افزایش دما؛ مقدار پایین به پایداری ابعادی کمک می‌کند.

دمایی که نمونه تحت بار مشخص شروع به تغییر شکل می‌کند.

حرارت‌دهی برای خروج آب و گازها و تشکیل فازهای پایدار دیرگداز.

چگالش ذرات در دمای زیر نقطه‌ذوب برای ایجاد بدنه‌ی متراکم و مستحکم.

ذوب کامل ماده در کوره‌ی قوس الکتریک و تبلور مجدد برای چگالی و خلوص بالاتر.

تکلیس در دمای بسیار بالا برای حذف فعالیت شیمیایی و افزایش پایداری.

لایه‌ی محافظ (مثلاً کلینکر) که روی نسوز کوره‌ی سیمان تشکیل و عمر آن را افزایش می‌دهد.

فاز مذاب غیرفلزی در فرآیندهای متالورژی که عامل اصلی خوردگی نسوز است.

بخش دانه‌ای درشت فرمول نسوز که اسکلت اصلی بدنه را می‌سازد.

بخش ریزدانه‌ی فرمول که فضای بین اگرگیت‌ها را پر و بدنه را چگال می‌کند.