۸۳ Bi ۲۰۸٫۹۸
فلز پسواسطه
بیسموت
Bismuth
جایگزین بیخطر سرب؛ در انجماد منبسط میشود.
معرفی
بیسموت رفتار عجیبی دارد: مانند آب، هنگام انجماد منبسط میشود. همین ویژگی، آن را برای آلیاژهای ریختهگری دقیق که باید قالب را کاملاً پر کنند، ارزشمند کرده است.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
ساختار رومبوهدرال لایهای. کمترین هدایت حرارتی در میان فلزات (بهجز جیوه) و بالاترین اثر هال — رفتاری مرزی بین فلز و شبهفلز.
فازها و آلوتروپها
Bi (رومبوهدرال) فلز پایه؛ انبساط ۳٫۳٪ در انجماد.
Bi₂O₃ روانساز بسیار قوی لعاب — جایگزین بدون سرب.
آلیاژهای کمذوب Bi-Sn-In با نقطهی ذوب حتی زیر ۶۰°C.
ریختشناسی و شکل عرضه
شمش و پودر؛ Bi₂O₃ بهشکل پودر زرد در لعاب و الکترونیک.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| Bi₂O₃ | اکسید بیسموت | جایگزین PbO در لعاب و شیشهی بدون سرب. |
| Bi-Sn | لحیم بدون سرب | الکترونیک سازگار با محیط زیست. |
ایزوتوپها
²⁰⁹Bi عملاً پایدار است — نیمهعمرش میلیاردها برابر سن جهان.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
بیسموت بازیگر اصلی جایگزینی سرب است: در لعاب سرامیک، لحیم و آلیاژهای خوشتراش، جایی که سرب سمی است، بیسموت با خواص مشابه اما بیخطر مینشیند.