۱۷ Cl ۳۵٫۴۵
هالوژن
کلر
Chlorine
همراه قلیاییها؛ چرخهی کلر عامل تخریب نسوز پیشگرمکن سیمان.
معرفی
کلر در صنعت نسوز یک مهاجم پنهان است: در کورهی سیمان، همراه قلیاییها «چرخهی کلر» میسازد که در پیشگرمکن رسوب میکند، گرفتگی ایجاد میکند و به نسوز حمله میکند. در متالورژی استخراجی، کلریناسیون روش جداسازی برخی فلزات است.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
گاز دواتمی زردمایل به سبز (Cl₂). جامد آن ساختار ارتورومبیک دارد. الکترونگاتیوی بالا آن را به اکسیدکننده و واکنشگر قوی تبدیل میکند.
فازها و آلوتروپها
Cl₂ (گاز) اکسیدکننده و ضدعفونیکننده.
کلریدهای قلیایی (NaCl/KCl) رسوب چرخهی کلر در کورهی سیمان.
TiCl₄ واسطهی تولید تیتانیم و رنگدانه.
ریختشناسی و شکل عرضه
گاز؛ در نسوز فقط بهصورت ناخالصی کلر در خوراک و سوخت مطرح است.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| NaCl / KCl | کلرید قلیایی | عامل گرفتگی و خوردگی پیشگرمکن سیمان. |
| TiCl₄ | تتراکلرید تیتانیم | واسطهی فرآیند کلرید تولید TiO₂. |
| HCl | اسید کلریدریک | اسیدشویی و فرآوری کانه. |
ایزوتوپها
دو ایزوتوپ پایدار: ³⁵Cl (۷۶٪) و ³⁷Cl (۲۴٪).
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
در کورهی سیمان، کلر حتی به مقدار کم دردسرساز است: بههمراه قلیاییها و گوگرد، چرخههای تبخیر-تراکم میسازد که پیشگرمکن را میگیرد. راهحل، نصب «بایپاس کلر» برای خروج بخشی از گاز داغ است.