۶۶ Dy ۱۶۲٫۵
لانتانید
دیسپروزیم
Dysprosium
پایداری دمایی آهنرباهای NdFeB موتور خودروی برقی.
معرفی
دیسپروزیم یکی از بحرانیترین عناصر زنجیرهی تأمین جهان است — نه بهخاطر کاربرد گسترده، بلکه چون بدون آن، آهنربای موتور خودروی برقی در دمای کار از کار میافتد.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
ساختار HCP. یون Dy³⁺ گشتاور مغناطیسی بسیار بالایی دارد و جایگزینی آن بهجای بخشی از نئودیمیم، میدان ناهمسانگردی را بالا میبرد.
فازها و آلوتروپها
Dy در Nd₂Fe₁₄B دمای کار آهنربا را از ~۸۰ به بیش از ۱۵۰ درجه میرساند.
Dy₂O₃ اکسید؛ جاذب نوترون در میلههای کنترل.
ریختشناسی و شکل عرضه
اکسید پودری با خلوص بالا؛ در تولید آهنربا بهشکل نفوذ مرزدانهای (Grain Boundary Diffusion) اعمال میشود تا مصرف آن کمینه شود.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| Dy₂O₃ | اکسید دیسپروزیم | افزودنی آهنربا و جاذب نوترون. |
ایزوتوپها
هفت ایزوتوپ پایدار.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
تکنیک «نفوذ مرزدانهای» نمونهی زیبایی از مهندسی ریزساختار است: بهجای آلیاژ کردن کل حجم آهنربا با دیسپروزیم گران، فقط آن را از مرز دانهها نفوذ میدهند — جایی که مغناطیسزدایی شروع میشود. مصرف چند برابر کاهش مییابد و عملکرد حفظ میشود.