۴۵ Rh ۱۰۲٫۹۱
فلز واسطه
رودیم
Rhodium
کاتالیست خودرو؛ ترموکوپل Pt-Rh برای دماسنجی مذاب.
معرفی
رودیم گرانبهاترین فلز پلاتینی است و در متالورژی نقشی کلیدی دارد: آلیاژ پلاتین-رودیم، استاندارد جهانی دماسنجی مذاب است. ترموکوپلهای نوع S، R و B که دمای فولاد و شیشهی مذاب را میخوانند، همه Pt-Rh هستند.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
ساختار FCC. سختی و نقطهی ذوب بالاتر از پلاتین، و مقاومت خوردگی استثنایی — به همین دلیل به پلاتین افزوده میشود تا ترموکوپل پایدارتری بسازد.
فازها و آلوتروپها
Rh (FCC) فلز پایه؛ درخشان و بسیار مقاوم به خوردگی.
Pt-Rh آلیاژ ترموکوپل و بوتهی ذوب شیشه.
Rh/Al₂O₃ کاتالیست کاهش NOx در مبدل کاتالیزوری خودرو.
ریختشناسی و شکل عرضه
سیم ترموکوپل و توری کاتالیستی؛ محصول جانبی پالایش پلاتین و نیکل.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| Pt-Rh | آلیاژ پلاتین-رودیم | ترموکوپل دماسنجی مذاب فولاد و شیشه. |
| Rh (کاتالیست) | رودیم فلزی | کاهش NOx در مبدل کاتالیزوری سهراهه. |
ایزوتوپها
تنها ¹⁰³Rh پایدار است.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
اندازهگیری دمای مذاب فولاد بدون ترموکوپل Pt-Rh عملاً ناممکن است — و همان غلاف نسوزی که این ترموکوپل را در مذاب ۱۶۰۰ درجهای محافظت میکند، از آلومینای پرخلوص ساخته میشود.