فرآیندهای پالایش و پتروشیمی
در صنایع پالایش و پتروشیمی، نسوز عمدتاً در تجهیزاتی به کار میرود که در آنها آتش یا کاتالیست داغ در گردش است: کورههای فرآیندی، ریفرمرها، کورههای کراکینگ و واحد کراکینگ کاتالیستی سیال (FCC). برخلاف فولاد و سیمان، اینجا مذاب و سربارهای در کار نیست — چالش اصلی، سایش ذرات کاتالیست، سیکلهای حرارتی طولانی و کاهش اتلاف حرارت است. نسوز اینجا هم پوشش محافظ سازه است و هم عایق حرارتی که مستقیماً روی بازده سوخت اثر میگذارد.
روی هر ایستگاه کلیک کنید تا دما، شرح فرآیند و نسوزهای مصرفی آن را ببینید.
نسوزها و مواد مصرفی این ایستگاه
تجهیزات نسوزکاریشده در پالایش و پتروشیمی
| تجهیز | دمای کاری | چالش اصلی نسوز | راهکار |
|---|---|---|---|
| کورهی فرآیندی | تا ~۹۰۰°C | اتلاف حرارت، سیکل حرارتی طولانی | جرم عایق + آجر عایق |
| ریفرمر بخار | ~۸۰۰–۹۰۰°C | دمای بالای پیوسته، بازده سوخت | جرم عایق دما بالا |
| کورهی کراکینگ | تا ~۱۱۰۰°C | دمای بسیار بالا در جعبهی آتش | جرم دیرگداز + آجر سبک |
| واحد FCC | ۵۲۰–۷۰۰°C | سایش شدید ذرات کاتالیست سیال | جرم ضدسایش، SiC |
پرسشهای متداول
چرا در پتروشیمی نسوز لازم است، مگر مذاب وجود دارد؟
خیر؛ در پتروشیمی مذاب و سربارهای در کار نیست. نسوز اینجا برای محافظت سازه در برابر دمای بالای شعله، عایقکاری (کاهش اتلاف حرارت و مصرف سوخت) و مقاومت در برابر سایش ذرات کاتالیست به کار میرود.
سختترین شرایط نسوز در پالایشگاه کجاست؟
واحد کراکینگ کاتالیستی سیال (FCC)؛ چون ذرات کاتالیست با سرعت بالا در گردشاند و سایش شدیدی ایجاد میکنند. اینجا از جرمهای فوقمقاوم به سایش و سیلیکون کارباید استفاده میشود.
ریفرمر بخار چه میکند؟
گاز طبیعی و بخار را در دمای حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ درجه و روی کاتالیست، به گاز سنتز (هیدروژن و مونوکسید کربن) تبدیل میکند که پایهی تولید متانول، آمونیاک و اوره است.
عایقکاری در این صنایع چه اهمیتی دارد؟
اهمیت اقتصادی مستقیم: هر درصد کاهش اتلاف حرارت از دیوارهی کوره، مستقیماً مصرف سوخت را کم میکند. به همین دلیل آجرها و جرمهای عایق نقش کلیدی دارند.