جدول داده
سازگاری شیمیایی نسوزها با انواع محیط
قانون بنیادی انتخاب نسوز ساده است: مانند، مانند را حل نمیکند. نسوز بازی (منیزیت) در برابر سربارهی بازی دوام میآورد و نسوز اسیدی (سیلیس) در برابر سربارهی اسیدی — و برعکس آن، فاجعه است. جدول زیر این منطق را برای محیطهای رایج صنعتی جمعبندی میکند. توجه کنید که «عالی» بهمعنای مصونیت مطلق نیست؛ بهمعنای پایینترین نرخ خوردگی در آن محیط است.
| نسوز | سربارهی اسیدی | سربارهی بازی | بخار قلیایی | مذاب آلومینیوم | مذاب شیشه |
|---|---|---|---|---|---|
| آجر سیلیسی | عالی | ضعیف | ضعیف | ضعیف | خوب (فقط تاج) |
| شاموت (آلومینا-سیلیکاتی) | خوب | ضعیف | متوسط | متوسط | ضعیف |
| آلومینایی بالا | خوب | متوسط | متوسط | خوب | متوسط |
| مولایت | خوب | متوسط | خوب | خوب | متوسط |
| اسپینل (MgAl₂O₄) | متوسط | عالی | خوب | عالی | متوسط |
| منیزیت (MgO) | ضعیف | عالی | خوب | ضعیف | ضعیف |
| منیزیا-کربن (MgO-C) | ضعیف | عالی | خوب | — | — |
| کروم-منیزیت | خوب | عالی | خوب | متوسط | خوب |
| زیرکونیا (ZrO₂) | عالی | خوب | خوب | خوب | عالی |
| زیرکن (ZrSiO₄) | عالی | متوسط | متوسط | خوب | عالی |
| سیلیکون کارباید (SiC) | خوب | متوسط | خوب | عالی | متوسط |
| گرافیت / نسوز کربنی | عالی | عالی | خوب | عالی | ضعیف (اکسید میشود) |
توضیحات
- ارزیابیها کیفی و نسبیاند و برای مقایسهی اولیهاند؛ انتخاب نهایی باید بر پایهی آنالیز واقعی سرباره و آزمون خوردگی در همان محیط انجام شود.
- دما همهچیز را تشدید میکند: یک ترکیب «متوسط» در ۱۲۰۰ درجه، ممکن است در ۱۶۰۰ درجه «ضعیف» باشد.
- نسوزهای کربنی در محیط اکسیدی میسوزند؛ ارزیابی آنها فقط در شرایط احیایی یا با آنتیاکسیدان معتبر است.
- برای مذاب آلومینیوم، معیار اصلی «عدم ترشوندگی» است نه صرفاً پایداری شیمیایی — جزئیات در مقالهی نسوزهای صنعت آلومینیوم.
همچنین ببینید: ابزارهای مهندسی · واژهنامهی نسوز · همهی جداول مرجع