کبالت
Cobalt
سوپرآلیاژها، چسب کاربید تنگستن، رنگدانهی آبی سرامیک.
معرفی
کبالت در دو دنیای متفاوت حیاتی است: سوپرآلیاژهای پرهی توربین که باید در ۱۱۰۰°C زیر بار دوام بیاورند، و صنعت سرامیک که کهنترین رنگدانهی آبی جهان را از آن میگیرد. همچنین چسب فلزی کاربید تنگستن (سمانتد کارباید) است.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
کبالت تا ~۴۲۰°C ساختار HCP و بالای آن FCC دارد. این تبدیل کند و ناکامل انجام میشود و در عمل هر دو فاز همزیستی میکنند — ویژگیای که به آلیاژهای کبالتی مقاومت سایشی بالایی میدهد.
فازها و آلوتروپها
ریختشناسی و شکل عرضه
کاتد و پودر کبالت؛ اکسید کبالت بهصورت پودر سیاه برای لعاب و رنگدانه.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| CoAl₂O₄ | آلومینات کبالت | رنگدانهی آبی سرامیک و شیشه. |
| WC-Co | سمانتد کارباید | ابزار برش و قالب کشش. |
| CoO | اکسید کبالت | لعاب و چسب فریت. |
ایزوتوپها
تنها ⁵⁹Co پایدار است. ⁶⁰Co پرتوزا در پرتودهی صنعتی و پرتودرمانی بهکار میرود.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
رنگدانهی آبی کبالت یک اسپینل است — دقیقاً همان خانوادهی ساختاری MgAl₂O₄ که در خط سربارهی پاتیل استفاده میکنیم. همان پایداری شیمیایی که رنگ را در پخت حفظ میکند، در نسوز مقاومت به سرباره میسازد.