۲۵ Mn ۵۴٫۹۳۸
فلز واسطه
منگنز
Manganese
فرومنگنز؛ اکسیژنزدا و گوگردگیر ضروری فولادسازی.
معرفی
منگنز پس از آهن، پرمصرفترین فلز در فولادسازی است. تقریباً هیچ فولادی بدون آن ساخته نمیشود: هم اکسیژنزدایی میکند، هم گوگرد را بهصورت MnS بیضرر میبندد و از تردی سرخ جلوگیری میکند.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
منگنز α ساختار مکعبی پیچیدهای با ۵۸ اتم در سلول واحد دارد — غیرعادیترین ساختار میان فلزات واسطه، و همین آن را ترد میکند.
فازها و آلوتروپها
MnO₂ (پیرولوزیت) کانهی اصلی؛ در باتری خشک هم استفاده میشود.
MnO در سربارهی فولادسازی حضور دارد؛ رفتاری شبیه FeO ولی ملایمتر.
Mn₃O₄ (هاوسمانیت) اسپینل پایدار در دمای بالا.
ریختشناسی و شکل عرضه
کانهی سیاهرنگ؛ در فولادسازی بهصورت فرومنگنز پرکربن یا سیلیکومنگنز مصرف میشود.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| FeMn | فرومنگنز | آلیاژسازی و اکسیژنزدایی. |
| SiMn | سیلیکومنگنز | اکسیژنزدای ترکیبی. |
| MnS | سولفید منگنز | تثبیت گوگرد بهشکل بیضرر. |
ایزوتوپها
تنها ⁵⁵Mn پایدار است.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
MnO در سرباره ظرفیت خوردن نسوز را دارد، اما بسیار کمتر از FeO. در پاتیل، توالی افزودن اکسیژنزداها (Mn سپس Si سپس Al) اقتصاد فرآیند و پاکی فولاد را تعیین میکند.