۷۸ Pt ۱۹۵٫۰۸
فلز واسطه
پلاتین
Platinum
کاتالیست و ترموکوپل استاندارد اندازهگیری دمای مذاب.
معرفی
پلاتین در صنایع دما بالا نقشی دارد که هیچ مادهی ارزانتری نمیتواند پر کند: اندازهگیری دما. ترموکوپلهای پلاتین-رودیم مرجع بینالمللی دماسنجیاند و در فولادسازی، دمای مذاب با همینها خوانده میشود.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
ساختار FCC؛ نرم، چکشخوار و در برابر خوردگی تقریباً بینظیر. حتی در دمای بالا در هوا اکسید پایداری تشکیل نمیدهد.
فازها و آلوتروپها
Pt (FCC) فلز پایه؛ بدون تبدیل آلوتروپی.
Pt-Rh آلیاژ ترموکوپل نوع S، R و B — مرجع دماسنجی صنعتی.
Pt/Al₂O₃ کاتالیست ریفرمینگ نفتا و تصفیهی گاز خروجی.
ریختشناسی و شکل عرضه
سیم ترموکوپل، توری کاتالیستی، و بوتهی پلاتینی برای ذوب شیشهی خاص.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| Pt-Rh | آلیاژ پلاتین-رودیم | ترموکوپل نوع S/R/B تا ~۱۷۰۰°C. |
| Pt/Al₂O₃ | کاتالیست پلاتینی | روی پایهی آلومینای پرخلوص. |
ایزوتوپها
پنج ایزوتوپ عملاً پایدار؛ ¹⁹⁵Pt فراوانترین است.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
در صنعت شیشه، بوته و لولههای پلاتینی مذاب شیشه را بدون آلودگی هدایت میکنند — جایی که هر نسوز اکسیدی، ذره یا حباب وارد شیشه میکند. اما پلاتین در دمای بالا در تماس با کربن یا سیلیسیم آسیب میبیند؛ به همین دلیل غلاف ترموکوپل باید از آلومینای پرخلوص باشد.