۵۱ Sb ۱۲۱٫۷۶
شبهفلز
آنتیموان
Antimony
سختکنندهی سرب؛ کندسوزکننده و شفافکنندهی شیشه.
معرفی
آنتیموان در صنعت شیشه نقشی ظریف دارد: بهعنوان شفافکننده (Fining Agent) عمل میکند. اکسید آن در دمای بالا اکسیژن آزاد میکند، حبابهای ریز مذاب را بزرگ میکند تا سریعتر بالا بروند و شیشه بدون حباب شود.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
ساختار رومبوهدرال لایهای — شبیه بیسموت و آرسنیک. ترد و شکننده، نه چکشخوار.
فازها و آلوتروپها
Sb (رومبوهدرال) شبهفلز خاکستری براق و ترد.
Sb₂O₃ شفافکنندهی شیشه و کندسوزکنندهی پلاستیک.
Sb₂S₃ (استیبنیت) کانهی اصلی.
ریختشناسی و شکل عرضه
شمش و پودر اکسید سفید.
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| Sb₂O₃ | تریاکسید آنتیموان | شفافکنندهی شیشه، کندسوزکننده، رنگدانه. |
| Pb-Sb | سرب سخت | شبکهی باتری اسید-سرب. |
ایزوتوپها
دو ایزوتوپ پایدار: ¹²¹Sb و ¹²³Sb.
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
مکانیزم شفافسازی، درس خوبی در شیمی فازی است: افزودن مادهای که در دمای بالا گاز آزاد میکند تا حبابهای موجود را بزرگتر کند — نه کوچکتر. حباب بزرگتر سریعتر شناور میشود و از مذاب خارج میگردد.