۵۴ Xe ۱۳۱٫۲۹
گاز نجیب

زنون

Xenon

لامپ قوس زنون و پیشران یونی فضاپیما.

معرفی

زنون سنگین‌ترین گاز نجیب پایدار است و دو کاربرد چشمگیر دارد: نور فوق‌درخشان و شبیه به نور روز در لامپ قوس زنون (پروژکتور سینما، چراغ خودرو)، و پیشران یون در فضاپیماهای اکتشافی.

ساختار بلوری و کریستالوگرافی

گاز تک‌اتمی؛ سنگین و نسبتاً واکنش‌پذیرتر از گازهای نجیب سبک — چند ترکیب پایدار (XeF₄, XeO₃) دارد.

فازها و آلوتروپ‌ها

Xe (گاز) لامپ قوس و پیشران یونی.
XeF₄ فلوئورید پایدار؛ اکسیدکننده.

ریخت‌شناسی و شکل عرضه

گاز؛ نادرترین گاز نجیب جو، از تقطیر هوا در مقدار ناچیز.

ترکیبات مهم

فرمولناماهمیت
XeF₄ تترافلوئورید زنون اولین ترکیب گاز نجیب کشف‌شده (۱۹۶۲).

ایزوتوپ‌ها

هشت ایزوتوپ پایدار.

نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی

پیشران یونی زنون، فضاپیما را با شتاب اندک اما پیوسته و بازده سوختی بی‌نظیر به اعماق منظومه‌ی شمسی می‌برد. کشف نخستین ترکیب زنون در ۱۹۶۲، این باور را شکست که گازهای نجیب هرگز واکنش نمی‌دهند.