منیزیم
Magnesium
MgO ستون نسوزهای بازی: منیزیت، منیزیا-کربن، اسپینل.
معرفی
منیزیم در قالب اکسیدش (MgO، کانی پریکلاز) پایهی کل خانوادهی نسوزهای «بازی» است — همان نسوزهایی که در برابر سربارههای آهکی و بازیِ فولادسازی و سیمان دوام میآورند، جایی که آلومینا و سیلیس حل میشوند.
ساختار بلوری و کریستالوگرافی
فلز منیزیم ساختار HCP دارد. MgO ساختار مکعبی نمک طعام (NaCl) با شبکهی FCC اکسیژن و پرشدن کامل حفرههای هشتوجهی توسط Mg²⁺ است — ساختاری بسیار متقارن و متراکم که نقطهی ذوب ۲۸۵۲°C را توضیح میدهد.
فازها و آلوتروپها
ریختشناسی و شکل عرضه
منیزیت ددبرن (کلسینهی سنگین، بلورهای پریکلاز درشت و متراکم)، فیوزد منیزیت (ذوب قوسی؛ درشتترین بلورها و کمترین تخلخل — بهترین مقاومت به خوردگی) و منیزیت کاستیک (فعال، برای چسبهای شیمیایی).
ترکیبات مهم
| فرمول | نام | اهمیت |
|---|---|---|
| MgO | منیزیا | آجر منیزیتی، MgO-C، جرم کوبیدنی تاندیش. |
| MgCO₃ | منیزیت | کانی خام؛ با کلسیناسیون به MgO تبدیل میشود. |
| MgO·Cr₂O₃ | کروم-منیزیت | مقاومت بالا در برابر سرباره و شوک حرارتی. |
ایزوتوپها
سه ایزوتوپ پایدار: ²⁴Mg (۷۹٪)، ²⁵Mg (۱۰٪) و ²⁶Mg (۱۱٪).
نقش در صنایع دیرگداز و فرآیندی
MgO با کربن ترکیب میشود تا آجر منیزیا-کربنی بسازد — پرمصرفترین نسوز کنورتور، قوس الکتریک و خط سربارهی پاتیل. کربن، مذاب و سرباره را «دفع» میکند (خیس نمیشود) و هدایت حرارتی بالایی میدهد که مقاومت به شوک حرارتی را بالا میبرد.