ابزار مهندسی
مبدل آنالیز اکسیدی به عنصری
تبدیل درصد اکسید به درصد عنصر و برعکس برای اکسیدهای رایج نسوز و متالورژی (Al₂O₃، SiO₂، MgO، Fe₂O₃، CaO و…) بر پایهی وزن مولکولی — پل میان آنالیز شیمیایی و محاسبات عنصری.
ضریب تبدیل (اکسید → عنصر)—
در هر خانه که بنویسید، خانهی دیگر بیدرنگ محاسبه میشود.
نکات کاربردی
- آنالیز شیمیایی نسوز و کانه معمولاً بهشکل درصد اکسید گزارش میشود، اما محاسبات متالورژیک اغلب درصد عنصر میخواهند؛ این ابزار پل میان این دو است.
- ضریب تبدیل ثابت است و فقط به وزن مولکولی بستگی دارد؛ مثلاً هر درصد Fe₂O₃ معادل حدود ۰٫۶۹۹ درصد آهن فلزی است.
- برای اکسیدهایی که چند حالت دارند (مثل FeO در برابر Fe₂O₃)، ضریب متفاوت است؛ اکسید درست را انتخاب کنید.
- مجموع اکسیدها در یک آنالیز کامل باید نزدیک ۱۰۰٪ شود؛ اختلاف زیاد، نشانهی خطای آنالیز یا وجود اجزای گزارشنشده (LOI) است.
پرسشهای متداول
چرا آنالیز بهشکل اکسید گزارش میشود؟
چون در مواد سرامیکی و نسوز، عناصر عمدتاً بهشکل اکسید وجود دارند و روشهای آنالیز (مثل XRF) هم نتیجه را بهشکل اکسید میدهند. اما محاسبات متالورژیک و موازنهی جرم اغلب درصد عنصر خالص میخواهند.
ضریب تبدیل از کجا میآید؟
از نسبت وزن اتمی عنصر (ضربدر تعداد اتم آن در فرمول) به وزن مولکولی کل اکسید. مثلاً برای Al₂O₃: (۲×۲۷) ÷ ۱۰۲ = ۰٫۵۲۹، یعنی هر درصد آلومینا معادل ۰٫۵۲۹ درصد آلومینیوم است.
برای FeO و Fe₂O₃ ضریب یکسان است؟
خیر. FeO ضریب ~۰٫۷۷۷ و Fe₂O₃ ضریب ~۰٫۶۹۹ دارد، چون نسبت آهن به اکسیژن در آنها متفاوت است. باید اکسید درست را انتخاب کنید.